چشمه ی قل قل

طبیعت روستای قوشلانه

دریاچه ی خلشکوه

چراکوه

نان برنجی تمیجان از نانهای سنتی منطقه گیلان میباشد که با آرد برنج وبه صورت سنتی پخت میشود  و بیشتر در مناطق روستایی شرق گیلان پخت میشود .  و در بازار روز شهرهای لاهیجان ُ لنگرودُ رودسر ُ املش ُ  آستانه اشرفیه و رشت یافت میشود . از سوغات های بسیار پرطرفدار منطقه نیز به شمار میرود و مسافران با اولین خرید همواره مشتری دائمی این نوع نان میباشند . تمیجان اسم روستائی تاریخی و با قدمت طولانی در حوالی املش میباشد که ظاهراْ این نان نخستین بار از این منطقه به بازار گیلان معرفی و به همان اسم نیز شهرت یافت .

عکس زیر نیز از بازار ماهی فروشان لنگرود گرفته شده که نان تمیجان به وفور در آن پیدا میشود .

همانند کفشهای لاستیکی زنان است که اغلب در فوصول پاییز و بارانی استفاده می شود و به علت قابلیت غیرنفوذ بودن آب هم اینک نیز طالبان زیادی دارد . پاپوش از جنس لاستیک و رزین که دارای سطحی صاف در کف پا بوده و قسمت داخلی جداره گالش از نوعی پارچه کلکدار قرمز رنگ پوشیده می شد .

بانوان گیلانی ابتدا چموش می پوشیدند سپس زرین گالوش به پا کردند . البته قشر مرفه کفش ساغری می پوشیدند . تا اینکه ارسی پاشنه بلند به نام بوزبولند buz bulond و پاشنه کوتاه به نام بوزکوتاه buz kuta مرسوم شد .

در تهیه این نوع کفش ابتدا بخش زیرین کفش را از پلاستیک می برند یعد بر اساس بزرگی یا کوچکی رویه آن را بریده و بعد از پرداخت کاری ، به وسیله سنباده ، رویه را با چسب به قسمت کف می چسبانند . این نوع کفش دار ای دوام و کیفیت خوبی نسبت به بقیه است .

بیژن نجدی ، شاعر و داستان نویس گیلانی در 24 آبان 1320 از پدر و مادر گیلانی در خاش زاهدان متولد شد . تحصیلات ابتدایی خود را در رشت گذراند . پس از اخذ دیپلم در سال 1339 وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال 1343 از همان دانشکده در رشته ریاضی فارغ التحصیل و با سمت دبیر در دبیرستانهای لاهیجان مشغول به تدریس شد . پدرش از افسران مبارزی بود که در قیام افسران خراسان نقش داشت و در مسیر رفتن به گنبد کاووس به دست تعدادی ژاندارم کشته شد . در سال 1349 با پروانة محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر است . از سال 1345 فعالیت ادبی خود را آغازکرد . مهمترین آثاری که از بیژن نجدی به جا مانده عبارتند از : مجموعه داستان « دوباره از همان خیابانها » ، « یوزپلنگانی که با من دویده اند » ، « برگزیده اشعار » ،  « خواهران این تابستان » .

مجموعه داستان « یوزپلنگانی که با من دویده اند » در سال 74 جایزة قلم زرین را به خود اختصاص داد . در سال 79 نیز برگزیده نویسندگان و منتقدان مطبوعات شد .

نجدی همچنین در کارنامه ادبی خود ، لوح تقدیر بهترین مجموع داستان « دوباره از همان خیابانها » ، تندیس یادمان بنیاد شعر فراپویان به خاطر برگزیده اشعار دهه هفتاد و لوح افتخار به پاس جانسروده ها در پاس داشت آیین های ملی و میهنی را دارد .
بیژن نجدی در چهارم شهریور 1376 به علت بیماری سرطان ریه درگذشت . آرامگاه او در شهر لاهیجان در جوار شیخ زاهد گیلانی قرار دارد .

از بیژن نجدی اشعار گیلکی کمی باقی مانده است . دو بیتی های زیر نمونه ای از آن هاست .

این بنا در بافت قدیم شهر لاهیجان در نزدیکی مسجد جامع و مجاورت خیابان سردار جنگل قرار دارد و بنای اصلی آن متعلق به دوره «صفویه » است که در دوران «فتحعلی شاه قاجار» مورد تعمیر و مرمت قرار گرفته است • در دوره اخیر و در جریان احداث خیابان سردار جنگل ، بخشی از سربینه حمام تخریب شد و بخش باقیمانده نیز در بر اثر زلزله سال شصت و نه شمسی آسیب دید

کمتر کسی گیلان را با چشمه هایش می شناسد اما واقعیت این است که چشمه های آب معدنی و گرم این استان از مواهب طبیعی گیلان است که زیر سلطه چشمگیر طبیعت بی مثل و مانندش پنهان مانده است. با این حساب، می توان گفت گیلان سرزمین رودها، جنگلها، چشم اندازهای رویایی، سواحل زیبا، آبشارها، تالابها، شالیزارها، باغهای چای، چشمه های آب معدنی و جاذبه های طبیعی بی شمار و بی نظیری است که با جاذبه های ارزشمندش می تواند بیش از گذشته به یک منطقه توریستی تبدیل شود.

مجید وهابی،  کارشناس مسائل گردشگری با اعلام اینکه تعداد آب گرمهای معدنی استان گیلان بسیار زیاد است، به خبرگزاری مهر می گوید: تنها تعداد معدودی از چشمه های آب گرم معدنی در گیلان مورد بهره برداری قرار می گیرند و بقیه به دلایل مختلف از جمله عدم معرفی، در دسترس نبودن، نبود امکانات جانبی حداقلی در کنار چشمه های آب گرم، عدم شناسایی خاصیتهای مختلف آب چشمه های معدنی، بی اهمیت قلمداد کردن منابع طبیعی موجود درست استفاده نمی شوند و این در حالیست که بسیاری از این آبها مواد و ترکیباتی دارند که می توانند در درمان برخی از یبوست های مزمن، بیماری های کبدی و  کیسه صفرا بیماری های پوستی و سایر امراض مفید و موثر باشند.

او چشمه های آب معدنی ماسوله، چشمه های آب شور لاکان، چشمه آبگرم ماستخور منجیل، چشمه چشما گل طالم سه شنبه سنگر، چشمه آب معدنی علی زاخونی ماسوله، چشمه های آب معدنی سجیران، چشمه های آب معدنی سنگرود را از این دسته معرفی می کند و می گوید: شهرک ماسوله در جنوب غربی شهرستان فومن و درارتفاع یک هزار و 500 متری از سطح دریا واقع شده که دارای آب و هوای کوهستانی است، مهمترین رود ماسوله رودخان است، این رود از نظر طبیعی دارای بستری کوهستانی با آبشارهای زیباست و چشمه آب معدنی زمزمه در کنار این رود قرار گرفته است.

آب این چشمه دارای مواد آهنی فراوان بوده و طعم تلخی دارد، رنگ آب در تمام طول مسیر تا ماسوله رودخان نارنجی است، این چشمه در مجاورت معدن آهن قرار دارد که در زمان گذشته فعال بوده است، گاه اهالی منطقه این آب را با شکر مخلوط کرده و می آشامیدند.

محلی ها اعتقاد دارند که آب این چشمه در مداوای بیماریهای ریوی و گوارشی موثر است و به همین دلیل، ارائه خدمات لازم برای بهره برداری اصولی، بهداشتی، کارشناسی و صحیح از آب این چشمه می تواندعلاقه مندان زیادی را از داخل و خارج استان برای استفاده از این آب و دیدار منطقه راغب کند.

لاکان در جنوب رشت واقع شده است، در انتهای جاده رشت - لاکان جاده خاکی وجود دارد که در اواسط این جاده روستای آقا دانا پیر قرار دارد و در شرق آن جنگلی انبوه و زیبا چشمه آب شور لاکان را در بر گرفته است، همان طوری که از اسم آن پیداست آب?چشمه دارای مقادیر زیادی املاح نمک بوده و طعم آن شور است، دیواره های چشمه از رسوبهای آهکی پوشیده شده است، مردم منطقه این چشمه را مقدس دانسته و آب آن را شفابخش می دانند و در فصل تابستان برای درمان بیماریهای پوستی با آب چشمه استحمام می کنند.

طالم سه شنبه، دهی است از توابع بخش سنگر که در جنوب شرقی رشت در 12 کیلومتری جاده رشت - قزوین واقع شده است، چشمه آب معدنی چشما گل در کنار رودی به همین نام قرار دارد، زمینهای اطراف چشمه، رسی و دیواره های آن از ماسه سنگ تشکیل شده است، در کنار چشمه درخت تنومندی دیده می شود که مورد احترام اهالیست، از آب معدنی این چشمه در درمان امراض جلدی بخصوص جوشهای صورت و بدن استفاده می شود.

چشمه های ماستخور در مجاورت دهکده ماستخوردرپنج کیلومتری رودبار و در سمت غربی سد منجیل قرار دارد، آب این چشمه هنگام خروج گرم و جوشان است، اهالی این منطقه و منطقه علی آباد سفلی از گذشته آب چشمه را به خزینه هایی ریخته و در آن استحمام می کردند. آنهامعتقدند که استحمام در آب گرم این چشمه بسیاری از بیماریهای چشمی، ناراحتی های استخوانی و رماتیسمی را درمان می کند.

چشمه سجیران در منطقه اشکورعلیا در بالادست روستا های نیلو، جیرکل، سجیران (در قسمت شمال شرقی) قرار دارد، گفته می شود این آب معدنی در درمان سنگ کلیه موثر است، حتی مبتلایان به سنگ کلیه آب چشمه را در بطری ریخته و به محل سکونت خود می برند، البته براساس نظر کارشناسان بدیهی است که با از بین رفتن گاز و فعل و انفعالاتی که انجام می شود آب، برخی از خواص درمانی خود را از دست می دهد و بهتر است با حضور در منطقه از فواید آب این چشمه بهره مند شد.

آب چشمه سجیران بسیار گواراست به طوری که برخی از افراد در مدت 15 دقیقه سه لیتر از آن را به آسانی می نوشند، آب این چشمه جرم و رسوب را به راحتی و در مدتی کم حل می کند، درآزمایشهای به عمل آمده آب این چشمه برخی از انواع سنگ کلیه را در مدتی کمتر از یک شبانه روز کاملا در خود حل کرده است.

می گویند استحمام با آب چشمه سجیران در درمان بیماریهای پوستی بخصوص قارچ انگشتان و سایر نقاط بدن تاثیر زیادی دارد، به طوری که پس از یکی دو بار استفاده از آب این چشمه، این بیماری بهبود یافته و پوست به حالت عادی بر می گردد.

چشمه آب معدنی علی زاخونی کمی بالاتر از بازار ماسوله قرار دارد، آب این چشمه دارای بی کربنات است و در مداوای ناراحتی های جهاز هاضمه تاثیر گذار است، البته از این آب برای آشامیدن نیز استفاده می شود.

سنگرود روستایی از توابع دهستان عمارلو در رودبار است و تقریبا در شمال شرقی لوشان قرار دارد، روستای سنگرود در دره ای که جهت شمالی - جنوبی دارد، واقع شده و در دو طرف این دره سنگهای کربناته دیده می شود. در عمق دره، رودی جریان دارد که آب چشمه پس از طی مسیر نسبتا کوتاهی به آن می ریزد.

در سنگرود دو چشمه جدا ولی نزدیک هم وجود دارد، یکی چشمه آب گاز با حوضچه های که آب آن از قسمت شمال غربی و از دل کوه خارج می شود و از ارتفاعی بلند به سمت سنگهای آهکی بستر خود و جنگل اطراف جریان داشته به رود خانه می پیوندد و چشمه دیگر چشمه آب کولور است که حوضچه ای به شکل مثلث دارد، آب با فشار از کف حوضچه خارج می شود و از اطراف تپه سرازیر می شود، در بستر این آب رسوبهای کربناته ورقه ای دیده می شود، آب این چشمه در مداوای رماتیسم و ناراحتیهای استخوانی و همچنین بیماریهای پوستی موثر است.

نام علمی:

Smilax excelsa L. 1758

نام انگلیسی:

Rough bindweed, prickly ivy, bindweed

نام‌های دیگر: اَزمَلَکی (لاهیجان، تنکابن، رودسر)، شِنگیله (آستارا)، کُفُله‌بُر (کرگانرود)، والی‌گیلی (بندر‌انزلی)، تَمیس، کامپوره (اطراف رشت)، سِکلیم (نور، کجور، آمل)، بالیکا (دُرفَک)، لَم (بهشهر)، مِلاش (ساری)، وِرگِلام (میان‌دره)، تِلی (چالوس)، شات‌دانه (دیلمان)، کُلکادانه (بعضی مناطق گیلان).

اَزمَلَک درختچه‌ای تک‌لپه‌ای و پیچنده با ساقه‌های خاردار و بومی جنگل‌های ایران و قفقاز است. این گونه در تمام جنگل‌های شمال تا میان‌بند وجود دارد و اغلب، جنگل‌های مخروبه را اشغال می‌کند و از درختان بالا می‌رود. پیچیدن ازملک به دور یقه و ساقه و شاخهٔ درختان جوان ممکن است باعث ضعیف‌شدگی یا از بین رفتن گیاه شود. این درختچه دارای دانه‌های سرخ‌رنگ زیباست و جنگل‌نشینان شمال آن را مخلوط با سقز مصرف می‌کنند.

نام جنس ازملک از واژهٔ یونانی smile به معنای سوهان گرفته شده که به علت خاردار بودن آن است.

گیاه‌شناسی

شاخه‌ها به طول 2- 3 متر. گیاه بدون کرک. برگ‌ها تا حدی چرمی، با دمبرگ کوتاه، قلبی پهن، به طول 4- 8 و به عرض 3- 7 سانتی‌متر، با سر «نوک کوتاه»، با رگبرگ‌های 3(5) تایی، اصلی‌ها موازی و فرعی‌ها نازک مشبک، بدون خار. ازملک از معدود تک‌لپه‌ای‌هایی است که برگ آنها مانند دولپه‌ای‌ها رگبرگ منشعب دارد.

گل‌ها در گل‌آذین چتری دمگل‌آذین‌دار، دمگل‌آذین‌ها به طول 10- 20 میلی‌متر، دمگل‌ها به طول 5- 8 میلی‌متر. قطعات گلپوش، سبز شونده به طول 7- 8 میلی‌متر،. میله‌ٔ پرچم‌ها بسیار کوتاه، کیسه‌های بساک دوقلو.

پراکنش

استان گلستان: بندرگز

استان مازندران: کره‌سنگ در دره هراز، گلندرود، کُجُور (بین کینج و دشت‌نظیر)، بابل، نوشهر، 45 کیلومتری غرب محمودآباد، 64 کیلومتری شرق چالوس.

استان گیلان: 20 کیلومتری جنوب‌شرقی هشت‌پر، بین رضوان‌شهر و اَسالِم، نزدیک رودبار در درهٔ سفیدرود، رشت، لاهیجان، بین فومن و ماسوله، بین رشت و لاهیجان، 30 کیلومتری جنوب آستارا.

مرحوم دکتر محمود بهزاد “پدر زیست شناسی نوین ایران” سال ۱۲۹۲ در رشت دیده به جهان گشود و در عصر روز پنجشنبه هشتم شهریور ۱۳۸۶ در سن ۹۴ سالگی درگذشت.
پدرش جواهرساز بود. چون جواهرات را به سبک فرنگی می ساخت، او را مشهدی علی فرنگی‌ساز خطاب می‌کردند. تحصیلات دوره ابتدایی و متوسطه را در رشت گذراند و جزء اولین دیپلمه های گیلان بود. سپس به دانشسرای عالی راه یافت و در سال ۱۳۱۴ در رشته علوم طبیعی و تربیتی فارغ التحصیل شد. پس از اتمام خدمت نظام وظیفه رهسپار کرمانشاه شد و به مدت ۵ سال در آن استان ماند و سپس به رشت مراجعت کرد. به دلیل آشنایی کامل با زبان فرانسوی و مطالعات مداوم، کتاب “داروین چه می گوید؟” را به سال ۱۳۲۲ تالیف و کتاب “راز وراثت” اثر ژان روستان را در سال ۱۳۲۳ ترجمه کرد.

تحصیلات و فعالیت های علمی

در سال ۱۳۲۴ با توجه به علاقه زیادی که به زیست شیمی داشت، به موازات تدریس در دبیرستان البرز تهران در دانشکده داروسازی ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۸ با اخذ مدرک دکترای داروسازی، فعالیت خود را در تهیه کتاب های درسی و کمی درسی متمرکز ساخت.

استاد به سه زبان فرانسه، انگلیسی و آلمانی آشنایی داشت. در سال ۱۳۳۹ با ترجمه کتاب «سرگذشت زمین» تالیف جورج گاموف وی برنده جایزه سلطنتی شد.

ترجمه کتاب “روانشناسی فیزیولوژیک” که در سال ۱۳۴۸ انتشار یافت، موجب شد برای تدریس روانشناسی فیزیولوژیک به دانشگاه تهران دعوت شود. از آن پس در دانشگاه تهران، دانشسرای عالی و مدرسه عالی دختران به تدریس زیست شناسی و روانشناسی فیزیولوژیک پرداخت. وی از سال ۱۳۳۹ به مدت ۱۵ سال در دبیرستان رازی علوم طبیعی را به زبان فرانسوی تدریس کرد.

تصاویری بسیار زیبا از تالاب سوستان و کوههای کتشال و عطا کوه لاهیجان که درتمامی ایام سال دارای زیبایی مثال زدنی  می باشد.

این تالاب در زمستان و پاییز پرآب بوده  و آب آن نیز شیرین است.
درون و پیرامون تالاب با نیزار , گیاهان مردابی ودرختان سربه فلک کشیده احاطه شده است.

این تالاب به دلیل اقلیم مناسب , آب شیرین , پوشش گیاهی و مواد غذایی , میتواند زیستگاه پرندگان و آبزیان گوناگونی باشد.
همچنین دسترسی مناسب , محوطه سرسبز و دلنشین ,مناظر بکر و وحشی , فضاهای گردشگری جالبی را پدید آورده که میتواند مورد توجه مسافرین و توریست ها واقع شود

راههای دسترسی :راههای متفاوت با چشم اندازهای متنوعی برای رسیدن به این تالاب وجود دارد,ولی کوتاهترین مسیر را میتوان از میدان دانشگاه آزاد به سمت روستای سوستان و این تالاب طی نمود. میدان تربیت معلم به سمت سوستان نیز مسیر مناسبی برای طی کردن این مسیر می باشد.