یتا روز
یک روز
آسمونا تنها ونوم
زیر آسمان آبی و به تنهایی
درفکه سر نشینوم
به کوه درفک می روم
تا به تا ابرونه جا
دانه به دانه با ابرها
ستارونا اشماروم
و در شبها ستاره ها را شماره می کنم
ماهه جا خنده کونوم
با ماه می خندم
گلونا دسته به دسته مو چینوم
گلها را می چینم
اوشونه بویا تره هدیه اوروم
عطرشان را برایت هدیه می آورم
ورفونه سر نشینوم
روی برف می نشینم
زی دارونه گوله جا
با گل درحتان زیتون
تره اللا چاکونوم
برایت گردنیند درست می کنم
ته می یا
گیسوانت را
اسپرویه آوه جا مو شونه زنوم
با آب سپیدرود شانه می کنم
اسپرو خنده کونه
سپیدرود می خندد
مو اونه تیشکه آوا
من آب زلالش را
یه تا گوله اوگوروم
کوزه ای بر میدارم
ته چمونا اوسینوم
به چشمهایت می مالم
که هنی سو آگیرون
تا دوباره روشن شوند
تو مرا خوب بونی
مرا خوب ببینی
مرا ته جون آگیری
مرا در آغوش بگیری
مو ته کشه میونی
من در آغوش تو
تره آواز اوگنوم
برایت آواز بخوانم
تره " مار "
برای تو مادر
تو که زمستونه شوون
برای تو که در شبهای زمستان
مرا ته کشه منون جا دی ییه
مرا در آغوش می گرفتی
تا که سرمای جا مو یخ مزنوم
تا از سرما یخ نزنم
تا که سرمای جا مو یخ مزنوم
تا از سرما یخ نزنم
برچسبها:

طرز تهیه کاهگِل برای خانه های روستایی گیلان
استفاده از مفهوم مواد مرکب در صنعت ساختمان به قرنها پیش برمیگردد. نخستین شاهد بکارگیری این مفهوم توسط بشر در صنعت ساختمان، همان ساخت دیوار "کاهگلی" متداول میباشد که از ترکیب دو جزء ضعیف کاه و گل، مادهای حاصل میشود که در مقابل ضربه و حرارت، مقاومت بالایی دارد. نمونة دیگری که بیانگر استفاده از این مفهوم در صنعت ساختمان است استفاده از ترکیب گل، موی اسب و خردههای شیشه در ساخت تنورهای نان جهت تحمل حرارتهای زیاد میباشد که هنوز هم در برخی استانهای کشور مورد استفاده واقع میگردد.
مواد لازم برای تهیه کاهگل:
1- خاک خوب و خشک بدون ناخالصی و سنگ ریزه (تاکید می شود بدون ناخالصی چون ناخالصی منفذ ایجاد کرده و عایق خراب خواهد شد)
2- کاه (ساقه گندم و جو ) (کاه نباید زیاد بلند و زیاد ریز شده باشد چون خاصیت نگه دارندگی داشته و باید مناسب انتخاب شود )
3- آب
طرز تهیه:
خاک و کاه رو مخلوط کرده و بعد کم کم آب ریخته و خوب هم می زنند. برای بالا بردن کیفیت کاهگل میشود در لگن (تشت بزرگ) ریخته و لگد مالش کرد.
کاهگل آماده استفاده ست.
در قدیم از کاهگل برای پوشش بام و دیوار خونه ها استفاده میشده و عایق گرما و سرما بوده.
ساختمان های کاه گلی توام با چوب:
----------------------------------------
این نوع ساختمان ها در شمال ایران و بعضی از نقاط دیگر ایران ( سواحل دریای کاسپین ) ساخته می شوند. نحوه ساختن این ساختمان ها بدین ترتیب است که ستون های چوبی در فواصل تقریبا 75 سانتیمتر از یکدیگر قرار داده می شوند و آنها را بوسیله چوب های باریک، چپر و غیره به طور افقی و مورب به یکدیگر وصل می کنند. سپس یک رو یا هر دو روی دیوار را با گل یا کاه گل می پوشانند.
تمام لذت خانه های روستایی به عطر کاهگلش است و متاسفانه این روزا فقط بدلیل فقر فرهنگی و تقلیدهای کورکورانه دیگر کمتر پبدا می شود
برچسبها:
مرحوم میرزا احمد خان اشتری سیاستمدار ، نقاش ، خطاط وشاعر دوره پهلوی فرزند میرزا مهدی خان آشتیانی به سال 1260 خورشیدی در جوشقان اصفهان متولد شد وسرانجام در دی ماه 1333 در گذشت ودر صفاییه شهر ری به خاک سپرده شد . وی در رشته علوم سیاسی تحصیل نمود. در دوران مشروطه وارد وزارت عدلیه ( دادگستری ) گردیدودر زمان وثوق الدوله در سال 1298 خورشیدی برای مدتی حاکم گیلان شد ،تا اینکه حکومت را به میرزا کوچک سپرد
. وی در همان سال از طرف وثوقالدوله مأموریت پیدا کرده که به رشت رفته با میرزا کوچک خان مذاکره و مصالحه کند. اشتری حکم را گرفته به سمت رشت حرکت کرد و در بدو ورود به ملاقات میرزا کوچکخان رفته با او مذاکراتی را انجام داد. اشتری زبان نرم و کلام شیرینی داشت و از هر گونه خشونت در کلام و عمل دوری میکرد و به همین دلیل وی فرد مناسبی برای مذاکره با کوچک خان به شمار میرفت. مذاکرات بین دو طرف انجام شد و اشتری به پیشنهاد محترمین رشت و سفارش صدرالاشراف رئیس دادگستری رشت، به حکومت رشت منصوب گردید و از طرف وثوق الدوله رئیس الوزرا حکم حکومت او در رشت به او ابلاغ شدچندی بعد به روزنامه رعد به مدیر مسولی سید ضیا ء الدین طبا طبایی در تهران پیوست وبعد هم وارد فرهنگستان شد وحتی مدتی ریاست آن را نیز برعهده گرفت . وی در کنار سیاستمداری شعر نیز می گفت و"یکتا "تخلص میکرد . وی از شاگردان کمال الملک نقاش بود . فرزندش علی اشتری متخلص به " فرهاد " نیز از شاعران مهروف دوران خود بود.
احمد خان برادری به نام هادی خان نیز بوددر سال 1330 به مدت چند ماه استاندار تهران شد و از آنجا انتقال یافته، به استانداری گیلان منصوب شد. اشتری برای مردم گیلان بسیار مفید واقع شد، به تمام شکایات و اعتراضات مردم رسیدگی میکرد و به همین دلیل همه از وی راضی بودند و برخی درصدد پروندهسازی و حذف او بودند.چون وی مزاحم چپاولگری و خرابکاریهای آنها بوده است. در دولت مصدق که لایحه تصویه کارمندان دولت مطرح شد، نام هادی اشتری جزء افراد بند الف که افراد شایسته و به درد بخور دولت را شامل میشد، قرار گرف.] پس از چند سال که در گیلان مشغول ریاست بود، در سال 1340 در کابینه ی علی امینی به عنوان وزیر مشاور منصوب شد.
برچسبها:

جاده پونل به خلخال واقعا شاهکاری از طبیعت است . زیبایی خیره کننده ارتفاعات ، مه زیبا همراه با سکوت زیبای طبیعت ، اسبها ، گاو و گوسفندهای زیبا و مراتع بسیار گسترده و چشم اندازهای خیره کننده همراه با نم نم بسیار ریز باران همه را بهت زده می کند. این جاده به لحاظ سرسبزی و زیبایی خاصی که دارد یکی از زیباترین جاده های توریستی کشور محسوب می شود.





برچسبها:

امروزه یکی از شاخه های علم مردم شناسی Cultural Anthropology که در جریان تحقیقات پژوهشگران این رشته در اجتماعات بومی مورد توجه وافری قرار می گیرد مردمشناسی جانوری است. این شاخه از معرفت اجتماعی به بررسی تعامل و کنش و واکنش انسان و حیوان در یک زیست¬بوم معین می پردازد. بررسی تأثیر و تأثّر متقابل بومیان و جانوران می تواند از منظر ارتقاء دانش انسانی در ابعاد و زوایای پنهان و منحصر به فرد یک فرهنگ، حائز اهمیت والایی باشد.
با این مقدمه می خواهیم به واکاوی و بررسی جایگاه یکی از این جانوران که مطابق متون و اسناد تاریخی
و نیز ادبیات شفاهی و عامیانه رایج در میان مردم، در سرزمین گیلان مأوی و سکنی داشته و زندگی و موجودیت دام و طیور بومیان را تحت تأثیر خود قرار داده بپردازم این جانور همان شغال است که در زبان گیلکی به آن شال گفته می شود.
در بسیاری از مناطق روستایی، این جانور معمولاً در شبانگاهان به طیور و ماکیان اهالی حمله و بعضاً خسارات و زیانهای قابل توجی به آنها وارد می نمود. همچنین شغال (شال) بازتاب قابل توجهی در فولکلور و ضرب المثلها و ادبیات شفاهی و عامیانه گیلکی داشته و مضامین بسیاری از این باورداشتهای عامیانه را به خود اختصاص داده است که در ادامه بدان پرداخته خواهد شد.
در کتاب سفرنامه شمال ( گزارش چارلز فرانسیس مکنزی، اولین کنسول انگلیس در رشت از سفر به مازندران و استرآباد) گزارش قابل توجهی به قلم پخته و شیوای وی و ترجمه روان منصوره اتحادیه (نظام مافی) در توصیف شغالهای گیلان در بالغ بر ۱۵۰ سال پیش دیده می شود که در نوع خود جالب توجه بوده و عیناً در زیر نقل می شود مکنزی در ضمن خاطرات خود از حضور در این خطه در وصف شغالهای گیلان چنین می نویسد:
((در مجاورت خانه ما انباری از کاه ساخته بودند که طویله گاوها بود و برای استفاده سایر مستخدمین خالی کرده بودند گاوها برای جبران ناراحتی تا نیمه شب ما را بیدار نگه داشتند لانه مرغ و خروسها در فاصله ای ساخته شده بود و چندپا از سطح زمین ارتفاع داشت این لانه ها شکل عجیبی داشتند و اغلب از تنه خالی درختان ساخته شده بودند این کار محض احتیاط است چون پرندگان در معرض حمله شغالها که همه شب در حوالی دهات می گردند هستند در همه نواحی ایالات کاسپین بعد از غروب آفتاب و در شب زوزه عجیب شغالها شنیده می شود وجود آنها همیشه نمایانگر پایین رفتن درجه حرارت است ایرانیان می گویند شبی که شغالها زوزه می کشند و سگها جواب می دهند هوای روز بعد خوب خواهد بود
داستانهای عجیبی از جرأت شغالهای گیلان شنیده ام در هند معروف بود که فقط اجساد مرده می خورند ولی گیلانیها با این حرف موافق نیستند در حال حاضر شغالهای اینجا بزرگتر و قوی تر از شغالهای هندوستان اند. در نزدیکی رشت در کنار دریاچه ای به نام عینک (که به خاطر شباهتش به عینک، چنین نامیده می شود) شغالها می نشینند و با گستاخی، عابرین را نگاه می کنند و تا وقتی که به طرف آنها شلیک نشود حرکت نمی کنند در رشت سگ کم یافت می شود چون شغالها توله سگها را می خورند توله سگ زیبای دکتر هویزگ به همین سرنوشت دچار شد و شغالها آن را دریدند شغال در این حوالی آفتی است و آسیب فراوانی به باغات هندوانه می رساند – در بعضی نقاط کشیکچی هایی می گذارند که شب روی چهارپایه های بلندی می نشینند و با شلیک تیر و زوزه های ناموزون مانند زوزه حیوانات آنها را می ترسانند…))
همچنین یان کولاژ مهندس اهل کشور چک که در ایام نهضت جنگل در گیلان اقامت داشت نیز از مشاهدات خود در باب این جانور می نویسد: ((شغال ها شب ها به اطراف خانه ها می می آمدند و پس مانده ها را می جستند در شب های تاریک به ویژه قبل از باران بی وقفه زوزه می کشیدند تا مدت ها نمی توانستم به صدای آنها که شبیه جیغ بچه بود عادت کنم))(یان کولاژ، بیگانه ای در کنار کوچک خان، ص۱۴۹و۱۴۸)
برخی از ضرب المثلها و باورداشتهای عامیانه گیلکی که در آنها واژه شال به چشم می خورد به قرار زیر است:
سگ گه بدو شال گه بیگیر
شال تره بخوره
آدم خو دسه شال کونه ویجا گرمه نوکونه (آدم دست یخ کرده اش را در ماتحت شغال گرم نمیکند.
از نو کیسه توقع نداشته باش.)
جایی کِه شیر بِیسی شال چکاره ی. … یعنی جایی که شیر هست شغال چه کاره است؛کنایه به اینکه تا بزرگتر هست کوچکتر چه کاره است.
سگ و شال میون آشتی بوبؤ
یعنی میان سگ و شغال آشتی شده است؛ کنایه به اینکه میان دو طرف که قهر بودنند آشتی شده است.
شال ِ مار ِ عروسی
عروسی مادر شغال است.
هنگامی که هوا هم آفتابی و هم بارانی ست و در آسمان رنگین کمان پدید می آید، این زبانزد گیلکی را بکار می برند.
معادل فارسی برای این ضرب المثل گیلکی به ذهنم متبادر نمی گردد
بمرده شال چو زنه (شغال مرده را چوب میزند)
تا سگ خراب نداره، شال، مرغانا نیگیره
همچنین شال در نسبت با عناوین بسیاری از مکانهای جغرافیایی در گیلان به چشم می خورد که گواه مانوس بودن مردمان این خطه با این جانور است
نویسنده حدودالعالم از شهری به نام “شال” در گیلان سخن به زبان می راند که به تعبیر وی دارای منبر و بازار بود ( حدود العالم، به کوشش منوچهر ستوده، ۱۵۰: ۱۳۴۰)
به نوشته مرحوم جهانگیر سرتیپ پور: ((آبادی های متعددی در گیلان است با واژه شال و شل که نامشان در فلات مجاور گیلان (قزوین) هم باقی مانده است: (( شال ده )) در فومن، ((شال کا)) از تولم صومعه سرا، ((شال کو)) محله ای در قسمت شمال خاوری شهر رشت، ((شال که)) از شاندرمن ماسال، ((شال ما)) از شفت، ((شال ما)) از ماسال باید دانست واژه های کا، که، مان و ما(که مخفف مان است) افاده معنی خانه و خانمان می کند و در گویش تالشی، واژه کا با مفهوم خانه هنوز متداول است شال مان = شال کا = خانه شال که ظاهرا نام قبیله ای بوده است))(سرتیپ پور، جهانگیر، ریشه یابی واژه های گیلکی و وجه تسمیه شهرها و روستاهای گیلان ص۱۸۵) و نیز می توان از دهستان دهشال (ده + شال) در حوالی آستانه اشرفیه و همینطور روستای دیوشل (دیو + شال) در حومه لنگرود نام برد.
همچنین شغال در افسانه های عامیانه مردمان گیلک نیز بازتاب شایان توجهی داشته است .یکی از معروفتری این افسانه ها افسانه "شال ترس مأمد »(محمّد نامی که از شغال می ترسد) است که در کتاب ((افسانه های گیلان)) ،نوشته محمد تقی پور احمد جکتاجی
آمده است.
برچسبها:

کورا هیسه ی الونای کی ور نیشتی ندونم
فنار فنار تی واسین لاکوی مو گریه کونم
آخه می گناه چی بو مه بنای دورا بوی
بشوی می رقیب ور تی بلا می سر هنده تو جورا بوی
کورا شودری الان کی واسن بگوم مو
لاکوی تو مه دس ویتی تی پا پس ویتی آی قشنگ لاکوی
تو می دیل و می جان بی یه روز
تو می شیرین زبان بی یه روز
مگر ته خاطرا شوی مگه
می همرا مهربان بی یه روز
لاکوی د دونم الان یاد نابنی تو تی شیرین گبانه
لاکوی د دونم الان یاد نابنی تو تی شیرین گبانه
مگه می با نوتبی د با لنگرود بی مو تاسیونه
بیا ای روز روزان یه سر رودسر شونم مو
تی تی بولی موسونم تی واسین پر زنم مو
تی واسین پر زنم مو تی واسین پر زنم مو
برچسبها:
برچسبها:
برچسبها:
شهرستان آستانه اشرفیه
موقعیت جغرافیایی
آستانه اشرفیه در ۳۵ کیلومتری رشت واقع است و فاصله آن تا شهر لاهیجان ۷ کیلومتر است. همچنین از شمال به بندر کیاشهر و به فاصله ۱۷ کیلومتری قرار دارد. این شهر علاوه بر موقعیت جغرافیایی مناسب خاک بسیار حاصلخیزی نسبت به شهرهای مختلف گیلان دارد که به دلیل داشتن رودخانه سفیدرود در دل خود است. زیرا این رودخانه با ارزش، آبرفتهای خوبی را با خود میآورد به همین دلیل باغهای کشاورزی در کناره سفیدرود در این شهر به وفور دیده میشود. یکی از مزیتهایی که رودخانه سفیدرود به این شهر میدهد عدم سیلاب در این شهر است. زیرا باوجود بارانهای فراوانی که در طول زمستان و پاییز میآید سفیدرود مانند یک فاضلاب قوی آبها را به سمت خود کشیده و به دریا میراند.
اماکن
- پارک ساحلی آستانه اشرفیه
- آرامگاه آقا سید جلالالدین اشرف
- آرامگاه دکتر محمد معین
- پارک جنگلی بندرکیاشهر
- بقعههای آقاسید محمد کماچال
- پارك ملي بوجاق بندركياشهر
- مناظر حاشیه رودخانه سفیدرود
- بقعههای آپیر جنگلی آقا سید حسن - آقا سید حسین و امامزاده محمد
- پل چوبی کیاشهر
- پل خشتی نیاکو و کیسم
- تونل جنگلی صفرابسته
- سواحل دستک
- منطقه زیبا عسگر آباد دهكاء
پارک ساحلی آستانه اشرفیه

آرامگاه آقا سید جلالالدین اشرف

پارک جنگلی بندرکیاشهر
پل چوبی کیاشهر

آرامگاه دکتر محمد معین
آب و هوا
آب و هوای آستانه مانند دیگر نقاط گیلان از نوع آب و هوای معتدل مدیترانهای با رطوبت کمی بیشتر میباشد. دربعضی از سالها، چنانچه توده هوای سرد شمال، این ناحیه را تحت تاثیر قرار دهد، نظم و اعتدال چند ساله به هم خورده و شدت سرما، زیاد میشود.
محصولات
از محصولات زراعی این شهرستان میتوان بادام زمینی -که در واقع مرغوبترین بادام ایران است،- برنج -انواع برنجهای معطر و طارمی، دمسیاه و... - گوجه سبز و تخمه آفتابگردان و مرکبات نام برد.
به دلیل کیفیت و سبکی خاک این منطقه که بیشتر حاصل رسوبات سفیدرود است هویج نیز از محصولات آن است. این شهرستان از مراکز عمده تولید فلفل سبز است. ضمناً این شهرستان دارای نوعی کدو تنبل است که از نظر ارزش تغذیه در سطح بالایی قرار دارد. آستانه اشرفیه از مراکز اصلی تولید نهال صنوبر است. همچنین صید ماهی در دهستان دستک و بندر کیاشهر در سواحل خزر رونق فراوان دارد.
برچسبها:
برچسبها:


